ßÌü×æÙ âÎè ×Ô´ çàæÿææ ×ÙäcØ ÁèßÙ ·Ô ÂçÚc·æÚ °ß´ çß·æâ ·è Âý‡ææÜè ãñÐ ÁèßÙ ·Ô ÂýˆØÔ· ¥ÙäÖß ·ô çàæÿææ ·ãæ Áæ â·Ìæ ãñÐßæSÌß ×Ô´ â×SÌ ×æÙß ÁèßÙ ãè çàæÿææ ãñ ¥õÚ çàæÿææ ãè ÁèßÙ ãñÐ Áô ·éÀ zæè ÃØßãæÚ ×ÙäcØ ·Ô ™ææÙ ·è ÂçÚçÏ ·ô çßSÌëÌ ·ÚÔ´, ©â·è ¥‹ÌiüçcÅ ·ô »ãÚæ ·Úð,©â·è ÂýçÌç∙ýKæ¥ô ·æ ÂçÚc·æÚ ·Úð, ÖæßÙæ¥ô ¥õÚ ç·ýØæ¥ô ·ô ©ˆÌÔçÁÌ ·ÚÔ ¥Íßæ ç·âè Ù ç·âè M ×Ô´ ©â·ô ÂýÖæçßÌ ·ÚÔ ßã çàæÿææ ãè ãñÐ
çàæÿææ-àææSG ×Ô´ ÃØçvÌˆß ·Ô â´ÌäçÜÌ °ß´ â{Âå‡æü çß∙æâ ∙ô çàæÿææ ·æ ÜÿØ ×æÙæ »Øæ ãñ´Ð çàæÿææ ×ÙécØ ·è ¥æ‹ÌçÚ· àæçvÌØô´ ·æ âßæü织æ, ¥ÍæüÌ àæÚèÚ, ×Ù, Õéçh ¥õÚ ¥æˆ×æ ·æ çß·æâ ãñÐ
â×æÁ ·è ç¹ÜÌè ÂèÉè ·Ô ÂæÜÙ-Âôá‡æ ·æ çßàæÔá ÎæçØˆß ã×æÚè ×æÌæ¥ô ÂÚ ãñÐ ÂæÜÙ-Âôá‡æ ·æ ßæSÌçß· ¥çÖÂýæØ vØæ ãñ? vØæ Õ‘¿ô ·ô ç¹ÜæÙæ-çÂÜæÙæ ¥õÚ çßlæÜØ zæÔÁÙæ ãè ×æG ©Ù·æ ÎæçØˆß ãñ? §â·Ô çßÂçÚÌ §â·æ ¥çÙßæØü ÂãÜå ãñÐ ©Ù×Ô´ Æè· â´S·æÚ ¥´ç·Ì ·ÚÙæ, ØÍæ-·ÌüÃØçÙcÆæ, ÃØçvÌ»Ì ©l× ·è ÖæßÙæ, ×æÌëÖåç× ·Ô¤ÂýçÌ ¤ÂýÔפ ¥õÚ â×æÁ ·Ô çÜØÔ ÌˆÂÚÌæÐ ã×æÚè ×æÌæ¥ô ·ô ¿çÚG-çÙü×æ‡æ ·ð §â ÂãÜå ·è ç¿‹Ìæ ·ÚÙæ ÂýÍ× ÎæçØˆß ×æÙÙæ ãô»æÐ §â ©gÔàØ ·è ÂýæçŒÌ ãÔÌä Õ‘¿ô ·Ô ×Ù ÂÅÜ ÂÚ âãÁ ÂýÖæß Àô¾ÙÔ ßæÜè ÀôÅè- ÀôÅè ÕæÌô ·Ô ÂýçÌ âÌ·üÌæ ¥æßàØ· ãñÐ ã×æÚÔ ÂêßüÁô ÙÔ §â·è ·ËÂÙæ  ÒÒ×æÌæ ÂýÍ×Ñ »äMÑÓÓ §â ßævØ ×Ô´ ·è Íè ¥ÍæüÌ çàæÿææ ß âïS·æÚ ·è ÃØßSÍæ ÂæçÚßæçÚ· °ß´ âæ×æçÁ· ÎæçØˆß ãñÐ
Õýã× ÙÔ °· âÔ ¥ÙÔ· ãôÙÔ ·è àæéÖ §‘Àæ âÔ âëçcÅ ·è Ú¿Ùæ ·èÐ ©âÙÔ ÎÔßÌæ¥ôï ·ô Á‹× çÎØæÐ ÎÔßÌæ Ïæç×ü· ¥æŠØæçˆ×· çß·æ⠷𠩈·áü ÂÚ Âãä¡¿ ·Ú çßÜæçâÌæ ×Ôï ÇåÕ »ØÔÐ ÌÕ Õýsæ ÙÔ ÎñˆØô ·æ çÙ×æü‡æ ç·ØæÐ ÁÕ ÎñˆØ Öè ×Îæ‹Ï ãô ·Ú çßÙæàæ ÜèÜæ ×Ô´ ÃØSÌ ãæÔ »ØÔ Ìô âëÁÙãæÚ ÙÔ ¥ÙéÖß ç·Øæ ç· ©â·è âëÁÙ ·Üæ ¥Öè ¥ÏêÚè ãñР̈Âà¿æÌ ßã Âå‡æü ×ÙôØô» âÔ ÙßèÙ Ú¿Ùæ ×Ô´ Ü» »ØÔÐ §â ÙêÌÙ Ú¿Ùæ ×Ô´ ¥æçÎ ÂäMá ÙÔ ÎÔßÌæ¥ô âÔ Öè çÎÃØ ¥õÚ ÎñˆØô âÔ Öè ¥çÏ· àæçvÌ â{‹٠°· °ÔâÔ Âýæ‡æè ·ô Á‹× çÎØæ çÁâ·Ô ×åÜ ×Ô´ ãè ¿ñÌ‹Ø ¥õÚ S‹¼Ù çßl×æÙ ÍèÐ §â·æ Ùæ× Ò×ÙäÓ ¥ÍæüÌ ×æÙß ÍæÐ ×æÙß ÙÔ ¥ÂÙÔ ß´àæ ·æ çßSÌæÚ ç·Øæ ¥õÚ °· ßëãÌ ×æÙß â×æÁ ÕÙ »ØæÐ ¿ñÌ‹Ø ×æÙß ÙÔ Ò«Ìé ™ææÙæ‹Ù ×éçvÌÑÓ ¥ÍæüÌ ™ææÙ ·Ô çÕÙæ ×éçvÌ Ùãè ãôÌè,  §â ×ãæ×ïG ·ô â×Ûææ ¥õÚ ßã ™ææÙ ·è ÂýæçŒÌ ·Ô çÜØÔ « çá·äÜ ß »éM·äÜ ÍÔ çÁ‹ãÔï ¥æÁ ã× çßlæÜØ ¥õÚ çàæÿææÜØ ·ãÌÔ ãñ ÂçÚßðàæ ·Ô ¥ÙäâæÚ Âýæ¿èÙ « çá·äÜô ß »éM·äÜô âÔ ÜÔ·Ú ßÌü×æÙ ·æ‹ßÔïÅ çàæÿææ Ì· çàæÿææ °ßï çßlæÜØ ·Ô SßM ¿æãÔ ÁæÔ Öè ÚãÔ ãô ç·‹Ìä ©Ù·Ô ·Ô‹¼ý çÕ‹¼ä âÎñß âÔ ãè ¥æ¿æØü, ¥ŠØæ· Øæ »éM ãè ÚãÔ ãñÐ ×æÙß ×Ô´ ©‘¿ ¥æÎàæôü ·Ô ÂýçÌ ©â·è âäáäŒÌ ¿ÔÌÙ ¥ßÏæÚ‡ææ ·ô Áæ»ýÌ ·ÚÙÔ ·æ SGôÌ âÎñß ¥æ¿æØü ãè ÚãÔ ãñÐ Ølç çàæÿææ °ß´ çàæÿææÜØô ·Ô ×êÜ SÌ{Ö ·Ô M ×Ô´ ¥æ¿æØôü ·è Âý×æç‡æ·Ìæ SßÌÑ çâf ãñÐ ¥ÂÙÔ â¼¥æ¿Ú‡æ âÔ Áô â×SÌ ÀæGô ÌÍæ çßlæÜØ ·Ô ßæÌæßÚ‡æ ·ô ÂýÖæçßÌ ·ÚÌæ ãñ ¥æ¿æØü ·ãÜæÌæ ãñÐ çßlæÜØ ·Ô ßæÌæßÚ‡æ ·ô âïS·æÚ-ÿæ× °ß´ ¥æ¿Ú‡æ Øô‚Ø ÕÙæÙÔ ×Ô´ ¥æ¿æØü ãè ÂýÍ× âôÂæÙ ãñÐ ¥æ¿æØü çßlæÜØ ·Ô çßlæíÍØô ·æ ×æG àæñçÿæ· »éL  ãè Ùãè ßÚÙ÷ â×»ý çãÌç¿´Ì· ÂÍ ÂýÎüàæ· °ß´ ç×G Öè ãôÌæ ãñÐ ¥æ¿æØü ·Ô ¥æ¿æØüˆß ·æ ¥Ùé·Ú‡æ ·Ú·Ô ãè çßlæÍèü ¥ÂÙÔ ÁèßÙ ·è çÎàææ çÙÏæçÚüÌ ·ÚÌæ ãñÐ §âèçÜØÔ ç·âè ÎÔàæ ·Ô ¥æ¿æØôü (¥ŠØæ·ô) ·ô ãè â‘¿æ ÎÔàæ çßlæÌæ ¥æñÚ ÚæcÅþ çÙ×æüÌæ ·ãæ ÁæÌæ ãñÐ ÖæÚÌ ×Ôï çàæÿææ âäÏæÚÙÔ·Ô çÜØÔ ÕÙÔ ·ôÆæÚè ¥æØô» ·Ô ¥ŠØÿæ Çæ® Çè® °â® ·ôÆæÚè ÙÔ ·ãæ Íæ ç·  ÒÒÖæÚÌ ·æ Öæ‚Ø ©â·Ô çßlæÜØô ·è  ·ÿææ¥ô ×Ô´ çÙç×üÌ ãô Úãæ ãñÐ ÓÓ §Ù·Ô âï¿æÜ· ¥õÚ çÙÎÔüàæ· ¥æ¿æØü (çàæÿæ·) ãè ãñÐ Øô‚Ø ¥æ¿æØôü ·è ·äàæÜ ÃØßSÍæ mæÚæ çÁâ àææÜæ ×Ôï âïS·æÚÂê‡æü °ß´ ¥ÙéàææâÙÕh ßæÌæßÚ‡æ ·è âëçcÅ ãô»è ©â àææÜæ ×Ôï çßlæÍèü SßÌÑ ÂýÔçÚÌ ãô ·Ú·Ô ¥ÂÙè ·ÌüÃK ÖæßÙæ ·æ ç¿‹Ì٠׋ÍÙ ·Ú·ð ÌÍæ Kô‚K Ùæ»çÚ· ÕÙÙð ·è ÌñKæÚè ·Ú·ð çàæÿææÜØô âÔ ÕæãÚ ¥æÌÔ ÁæØÔ»ÔÐ
§çÌãæâ §â ÕæÌ ·æ âæÿæè ãñ ç· ÎÔàæ ·ô ·æÜ ·Ô ¥ÙéâæÚ ÁñâÔ ×ãæÂäMáô ·è ¥æßàØ·Ìæ ãä§ü ©Ù·è ¥æÂêçÌü ̈∙æçÜÙ çàæÿææÜØô mæÚæ ãè ·è »ØèÐ §çÌãæâ ·æ ·ô§ü Öè ÃØçvÌ Á‹×ÁæÌ ×ãæÂäMá Ùãè ÍæÐ ßÔ âÖè ç·âè Ù ç·âè ¥æ¿æØü (»éM) ·Ô â´â»ü âæçÙŠØ ×Ô´ Úã·Ú, ©Ù·Ô ¥æ¿æØüˆß ·æ ¥ÙéâÚ‡æ ·Ú ÌÍæ ©Ù·Ô mæÚæ çÙíÎcÅ ×㈷æØôü ·ô ·Ú·Ô ãè §çÌãæâ ×Ô´ ¥ÂÙè Âã¿æÙ ÕÙæ â·Ô ß â×æÁ ·ô çÎàææ ÎÔ â·ÔÐ ÖæÚÌèØ ÎàæüÙ ×Ô´ °Ôâè oÔcÆ ¥æ¿æØü – çàæcØ ÂÚ{ÂÚæ ·è °· Áæ…ßËØ×æÙ o´¹Üæ ãñÐ ¥æ¿æØü ßçàæcÆ °ßï çßàßæç×G, çÁ‹ãôÙÔ ¥ÂÙè ÌÂSØæ mæÚæ Õýs« çá ·æ ©‘¿ ÂÎ ÂýæŒÌ ç·ØæÐ ÚæÁ·ä×æÚô ·ô àæSG çßlæ ×Ô´ ÂæÚ´»Ì ·Ú·Ô ¥Ï×ü ·æ ×êÜô‘ÀÔ¼Ù ç·Øæ ÌÍæ Úæ×Úæ…Ø ·è çßàæ¼ ·ËÂÙæ â×æÁ ·ô ÎèÐ ¥æ¿æØü Îýô‡æ çÁ‹ãôÙÔ ¥‹ØæØ, ¥ÙèçÌ, ¥õÚ ¥Ï×ü ·æ ÂýçÌ·æÚ ·ÚÙÔ ·Ô çÜØÔ ¥ÁéüÙ ÁñâÔ ÏÙäÏüÚ çÎØæР ¥æ¿æØü â´ÎèÂÙ çÁ‹ãôÙÔ ·ëc‡æ Áñâæ ¥æÜõç·· ÃØçvÌˆß â×æÁ ·ô ÂýÎæÙ ç·ØæÐ ©ÂÚôvÌ ¥æ¿æØü ÂÚ{ÂÚæ ·ô §‹ãôÙÔ ¥ÂÙè-¥ÂÙè àææÜæ¥ô ×Ô´ Á‹× çÎØæ çÁ‹ãÔ ã× çßlæ ×ç‹ÎÚ ·ã â·ÌÔ ãñÐ
çàæÿææ ·Ô âæÏ· ãôÙÔ ·Ô ÙæÌÔ ¼Ôàæ ∙è â{Âê‡æü çàæÿææ ∙Ô ÿæÔG ÂÚ ã×æÚè ÎëçcÅ ÚãÌè ãñÐ ©â ÿæÔG ×ÔƒæçÅÌ ãôÙÔ ßæ¶è ÂýˆØÔ· ÀôÅè Õ¾è ƒæÅÙæ, ¥ÙæØæâ ©ÂÁè ÂçÚçSÍçÌ ÌÍæ âæßüÁçÙ· Øæ àææâ·èØ SÌÚ ÂÚ ¥ÂÙæ§ü »§ü ÙèçÌØô´ ÂÚ ã×æÚæ ŠØæÙ ÚãÌæ ãñ Áô ÚãÙæ ãè ¿æçãØÔÐ Øãè ã×æÚè àæñçÿæ·èØ ¿ñÌ‹Ø âÔ ¥ÂÔÿææ ãñÐ §â ßáü Õ¾è ×æGæ ×~ âæßüÁçÙ·  ãäØÔ ÂÚèÿææ â{Õ‹Ïè ƒæôÅæ¶ô ÌÍæ âÖè SÌÚ ·Ô ÖýcÅæ¿æÚô ÙÔ çàæÿææçßÎô´ ·Ô âæ×ÙÔ ·§ü Õ¾è ¿éÙõçÌØæ¡ ¹¾è ·Ú Îè çÁÙ×Ô´ - 1$  ×æŠØç×· SÌÚ Ì· çÙÚ‹ÌÚ ÕÉÌæ Áæ Úãæ ÕSÌô ·æ ÕôÛæ, 2. çßlæÜØè ÃØßSÍæ¥ô °ß´ ÀæGô ·è SßM â…Áæ ×Ô´ ÎàææüØæ Áæ Úãæ ÃØØ âæŠØ ¥ÙæßàØ· ßñÖß, 3. àææâ·èØ SÌÚ âÔ ÂæÆ÷ØÂéSÌ·ô âÔ ×Ù×æÙè É´» âÔ ÕæÚ- ÕæÚ ÀÔ¾Àæ¾ , àæñçÿæ· ÙèçÌØô , âæ×»ýè °ß´ ÎëçcÅ·ô‡æ ÂÚ çàæÿææçßÎôï ¥Íßæ â×æÁàææçSGØô ·Ô mæÚæ ç¿‹ÌÙ ·Ô SÍæÙ ÂÚ ÚæÁÙèçÌ™æô ·è ÚæÁÙñçÌ· ¥æ·æ´ÿææ¥ô ·Ô ¥ÙäâæÚ çÙÏæüÚ‡æ ·è ÂçÚçSÍçÌ ÕÙÌÔ ÁæÙÔ ÎÔÙæ ¥æçÎ »{ÖèÚ ç¿‹Ìæ ·Ô çßáØ ãñÐ çàæÿææ ÿæÔG ×Ô¤çÙˆØ ÕÉ Úãè ¥â×æÙÌæ°¡ ÌÍæ çàæÿææ ·Ô ÂýçÌ ×æG Áèçß·ôÂæÁüÙ ·è ÎëçcÅ ·æ Öæß Ìô çÂÀÜÔ ßáôü âÔ Ü»Ö» âÖè SÌÚô ÂÚ ¿¿æü ¥õÚ ç¿‹Ìæ ·æ çßáØ Úãæ ãñÐ °ÔâÔ ç·ÌÙÔ ãè ¥õÚ Öè ç¿‹ÌÙèØ çÕ‹Îä ãñÐ ÎÔàæ ¥æÁæÎ ãôÙÔ ·Ô ÕæÎ àææâ·èØ SÌÚ ÂÚ ¥Ùç»ÙÌ â{×ÔÜÙ ¥õÚ »ôçcÆØæò ãô ¿ä·è ãñ ¥ÙÔ· ·×èàæÙ çÙØävÌ ãä° ÂÚ‹Ìä ØÔ âÖè ¥õ¿æçÚ·Ìæ ×æG çâh ãô·Ú Úã »ØÔÐ ©Ù·æ ·ô§ü Öè âæÍü· ÂçÚ‡ææ× »ä‡æ߈Ìæ ÕÉÙÔ ·è ÎëçcÅ âÔ Ùãè çιæÐ §â·Ô çßÂçÚÌ â{Âê‡æü çàæÿææ ÿæÔG ×Ô´ ©Ù·Ô ÂçÚ‡ææ× SßM ÚæcÅþ ÁèßÙ ×Ôï Öè çß·ëçÌØôï °ßï Î仇æôü ·è Îä»ü‹Ï ÕÉÌè ãè Áæ ÚãèÐ °· Õ¾æ ÂýàÙ ãñ ÂåÚÔ ÎÔàæ  ·Ô âæ×ÙÔ ¥õÚ çßàæÔá M âÔ ã× âÕ·Ô âæ×ÙÔ ·õÙ â{ÖæÜÔ»æ §â ÂçÚçSÍçÌ ·ô ?

âïÌôá ·è ÕæÌ Kã ç· çßlæ ÖæÚÌè âð âUÕf çàæàæé ×ç‹ÎÚ ß çßlæ Uæç‹ÎÚ ÖæÚÌèK âzKÌæ - â´S·þçÌ çàæÿææ °ßï ÃKßSÍæ ÙßèÙ ÂèÉè ·ô ãSÌæïÌçÚÌ ·ÚÙð ·ð çÜ° ·ëÌ â´·Ë ãñ °ß´ ¥Í· ÂýKˆÙàæèÜ ãñ Ð §âè ÂëcÆ Öêç× ÂÚ çßlæ ÖæÚÌè Ùð ¥ÂÙð Îðàæ ÖæÚÌ ×ð çßlæ ×ç‹ÎÚô ·è °· çßàææÜ °ßï çßSÌëÌ Eï¹Üæ ¹Çè ·è ãñÐ

çßlæ ÖæÚÌè °ßï ÖæÚÌèØ çàæÿææ âç×çÌÑ-
zææÚÌèØ â¢S·æÚô¢ âÔ ØévÌ çàæÿææ ÂfçÌ ·Ô ¥ÙéM â{Âê‡æü ÎÔàæ ×Ôï ·æØüÚÌ÷ 25,820 çßlæÜØôï ·Ô ¶»zæ» 1,22,450 ¥æ¿æØôü ÌÍæ 29,75,710 ÀæGôï ·è çàæÿææ ·æ çÙØôÁÙ ·ð‹ÎA  Òçßlæ zææÚÌèÓ ·ÚÌè ±ñ Áô ç· °· ¥ç¹¶ zææÚÌèØ âïSÍæ ±ñ çÁâ·Ô ×æ»üÎàæüÙ °ß×÷  çÙÎÔüàæÙ ×ð ÎÔàæ ·Ô çßçzæ‹Ù Âýæ‹Ìôï ×Ôï zæè çàæÿææ âç×çÌØæ¡ ·æØüÚÌ ±ñï Ð §Ù×Ô âÔ ãè °· âïSÍæ zææÚÌèØ çàæÿææ âç×çÌ Âåßèü ©® ÂA® ±ñÐ âõzææ‚Ø âÔ ¥ÂÙæ ر çßlæ¶Ø ¥çwæ¶ zææÚÌèØ çàæÿææ âïSÍæÙ çßlæ zææÚÌè âÔ â{yæh °ß×÷ zææÚÌèØ çàæÿææ âç×çÌ Âêßèü ©® ÂA® iæÚæ çÙÎÔüçàæÌ ãñÐ

çßlæ ÖæÚÌè iæÚæ çàæÿææ ·Ô ÿæÔG ×ð ç·Kð »Kð ¥çÖÙß ÂýKô» ß ©ÂÜçyÏØæ¡ ©Ù·ð ©Î÷ÎÔàØ, ·ËÂÙæ °ß´ ÜÿK ·ô SÂcÅ ·ÚÙð ßæÜð ×Ùèáè çßiÊÁÙô iæÚæ çܹð »Kð ¥Ùð· ÂýKô» Áô ÚæcÅþ ·è Öæßè ÂèÉè ·ô ™ææÙ çß™ææÙ ·ð EðcÆ ÏÚôãÚ âð ¥ß»Ì ·ÚæÌè ãñÐ

çßlæÜØ Ñ- °· âïçÿæŒÌ ÂçÚ¿ØÑ-
Âý¹Ú ÚæcÅþzævÌ, ¼èÙ, ¼é¹è, ¥âãæØ ·è ßðÎÙæ âÔ çß¿ç¶Ì ÂçÚßýæÁ· àæèáüSÍ ØæÔ»-âæÏÙæ ·æ ç¿‹Ì·, çàæÿææçßÎ÷ Øé» ÂAðÚ‡ææ SGôÌ Sßæ×è çßßÔ·æÙ‹Î ·Ô ÁèßÙæÎàæôü ÂÚ ¥æÏæçÚÌ ¥ÂÙæ Øã çßlæ¶Ø ¥ÂÙÔ ÁèßÙ ·Ô ÌÔ§âßÔï ßáü ×Ôï Âýßðàæ ·Ú Úãæ ãñÐ
¥ÌÑ ©vÌ ·A× ×ð´ âÚSßÌè ™ææÙ ×ç‹ÎÚ, , §ç‹ÎÚæ Ù»Ú, ·æÙÂéÚ ÙÔ §‡ÅÚ×èçÇ°Å çàæÿææ Ì· ·Ô ç¶ØÔ (ßñ™ææçÙ· ß»ü) çßlæ¶Ø ·Ô çÙü×æ‡æ ·æ Sߌ٠ÎÔ¹æ Áô ç· ßÌü×æÙ ×Ôï Âê‡æüÌÑ ·è ¥ôÚ ¥»AâÚ ãñÐ âÙ÷ 1986 ·è Õâ‹Ì Âï¿×è ·Ô ÂæßÙ çÎÙ §ç‹ÎÚæ Ù»Ú,·æ‹æÂäÚ ×Ô SßØ´ ·è 5000 ß»ü »Á zæêç× ÂÚ çßlæ¶Ø ×Ô´ 22 ·ÿææ - ·ÿæôï âÔ ØävÌ 3 ·Úô¾  ¥Ùé×æçÙÌ ¶æ»Ì ·Ô zæÃØ ¥æÏéçÙ· zæßÙ · ÔçÙü×æ‡æ ·è Ùèïß ÌÍæ zæêç× ÂêÁÙ ×æÙÙèØ ÁØ »ôÂæ¶ Áè (̈·æÜè‹æ ÂAæ‹Ì ÂA¿æÚ· Âåßèü ©ˆÌÚ ÂýÎÔàæ ÚæcÅþèØ SßØïâÔß· âïl), ohÔØ ÕñçÚSÅÚ Sß»èüØ ÙÚð‹ÎýÁèÌ çâïã (̈·æÜè‹æ ¥ŠØÿæ zææÚÌèØ çàæÿææ âç×çÌ ©® Âý®), iæÚæ ßÔÎUæ˜æôï ·Ô Õè¿ ×æÙÙèØ ÕæÕêÚæ× Áè àæévÜ (̈·æÜè‹æ ¥ŠØÿæ) Úæ×ÙæÚæ؇æ Áè ¥»ýßæÜ (̈∙æÜèÙ ÂýÕ‹Ï·) ÌÍæ âÚSßÌè ™ææÙ ×ç‹¼Ú çàæÿææ âïSÍæÙ ·Ô âzæè ×æÙÙèØ âÎSØô ·Ô âæÍ àæäzæ ×éãêÌü ×Ô â{‹٠ãé¥æÐ ©âè zæÃØ ¥æÏéçÙ· zæßÙ ·æ ¥ç‹Ì× ¿Ú‡æ ÂåÚæ ãôÙð ·ô ãñÐ Øã çßlæÜØ Ù»Ú ·Ô ÂýÕäf Ùæ»çÚ·ôï ·è ¥æ·æ´ÿææ ·æ âæ·æÚ M ãô»æ °Ôâæ ã×æÚæ çßàßæâ ãñÐ

ÖßÙ çÙ×æü‡æ ØôÁÙæ Ñ-
5000 ß»ü »Á zæêç× ÂÚ ácÆ âÔ mæÎàæ Ì· ·è §‡ÅÚ×èçÇ°Å çàæÿææ ãÔÌé âÚSßÌè ™ææÙ ×ç‹¼Ú §‡ÅÚ ·æÜÔÁ, §ç‹¼Úæ Ù»Ú, ·æÙÂéÚ  ·æ ¥ˆØæÏéçÙ·  çÌ×ïçÁÜæ zæßÙ çÙç×üÌ ãô ¿ä·æ ãñ çÁâ×Ôï 22 ¥æÏéçÙ· 20Ò & 25Ò ·Ô ·ÿææ ·ÿæ, 1 ÃØæwØæÙ ·ÿæ, 1 ÂýàææâçÙ· çßçÍ·æ, 4ÂýØô»àææÜæ ·ÿæ, ÂéSÌ·æÜØ ·ÿæ, çßàææÜ ·ÿæ, Úï»àææÜæ×ï¿, °· zæôÁÙæÜØ ·ÿæ âçãÌ ÀæGæßæâ, ¼ô ·{ŒØêÅÚ ÂýØô»àææÜæØÔï (36Ó & 20Ó   ÌÍæ 30Ó & 10Ó ), ¥‹ßÔçá·æ (zæõçÌ· ·æØüàææÜæ)ÌÍæ ·ýèÇ´æ»Ù ÕÙ·Ú ÌñØæÚ ãô ¿ä·Ô ãñÐ  zæõçÌ·è ·æØüàææÜæ Ò¥‹ßÔçá·æÓ ·è Âý»çÌ ß ©ÂØôç»Ìæ âÔ ©ˆâæçãÌ ãô·Ú çßlæÜØ ÂýÕ‹Ï âç×çÌ Ùð çßlæÜØ ·Ô çÙ·Å °· çÌ×´çÁ¶Ô zæßÙ ·æ çÙü×æ‡æü ·æØü 29 ÁÙßÚè 2007 ·ô ÂýæÚ{zæ ç·Øæ Áô ç· ¥Õ Âê‡æü ãô ¿é·æ ãñÐ ×æ¿ü 2009 âÔ zæõçÌ·è ·æØüàææÜæ ß ©â·Ô ·æØü·ý× ¥ÂÙÔ ÙØÔ zæßÙ ×Ô´ ÂýæÚ{zæ ãô»Ô´Ð çßlæÜØ ·Ô â×è ãè ¥ÂÙÔ zæêç×¹‡Ç ×Ô´ ÀæGæßæâ ÂýæÚ{zæ ãô ¿é·æ ãñÐ çßlæÜØ ·è àæñçÿæ· ÕÙæßÅ ÌÍæ âéÚ{Ø ·ôÜæ㶠âð ÚçãÌ ßæÌæßÚ‡æ âð ·ô§ü ¥æ·íáÌ ãä° çÕÙæ Ùãè Úã â·Ìæ ãñÐ

                    

çßlæÜØ çSÍçÌ Ñ-

àæãÚ ·Ô ÂýÎêá‡æ ØévÌ ÃØSÌ °ßï ·ôÜæãÜ Âå‡æü ßæÌæßÚ‡æ âÔ ÎåÚ, àææ‹Ì, Âý·ëçÌ âÔ ÂçÚÂå‡æü ÂçÚßÔàæ, ·æÙÂäÚ çßàßçßlæÜØ ·Ô çÙ·Å §ç‹ÎÚæ Ù»Ú, ·æÙÂäÚ ×Ôï §â çßlæÜØ ·æ çÙ×æ‡æü ·ÚæØæ »Øæ ãñÐ çÁââÔ çàæÿææ ·Ô â{ÂæÎÙ ×Ôï ÀæG Âýæ·ëçÌ· ßæÌæßÚ‡æ ·Ô çÙ·Å ÚãÔï ¥õÚ Ùñâí»· M âÔ çß·æâ ·è ¥ôÚ ¥»ýâÚ ãôï ¥õÚ Âýæ¿èÙ ¥æÏæÚ ÂÚ ¥æÏéçÙ· ßñ™ææçÙ· çàæÿææ ÂýæŒÌ ·Ú â·Ôï Ð

×æ‹ØÌæ

§â çßlæÜØ ·ô çßçàæcÅ çßlæÜØôï ·è « ï¹Üæ ×ðï âÙ÷ 1990-1991 âÔ ãæ§ü S·êÜ ßñ™ææçÙ· ß»ü ·è ·ÿææ¥ôï·ô ç߈ÌçßãèÙ ×æ‹ØÌæ ×æŠØç×· çàæÿææ ÂçÚáÎ÷ ©}æÚ ÂýÎðàæ §ÜæãæÕæÎ mæÚæ ÂýæŒÌ ãé§ü ãñÐ §âè «ï ¹Üæ ×ðï âG 97-98 ×ðï Áèß çß™ææÙ âçãÌ §‡ÅÚ (çß™ææÙ) ·ÿææ¥ôï ·è ×æ‹ØÌæ Öè ×æŠØç×· çàæÿææ ©0 Âý0 §ÜæãæÕæÎ mæÚæ ÂýæŒÌ ãé§üÐ ãæ§ÞS·êÜ ÌÍæ §‹ÅÚ ×ð â´»‡æ· çß™ææÙ ·è Öè ×æ‹KÌæ ãñ Ð